Akademia NASK
a a a a
Serwisy społecznościowe
Serwisy społecznościowe

Patrz na drogę, nie w ekran smartfona. Bądź drogowskazem dla dziecka

Samochód to wygoda, niezależność, często również oszczędność czasu. Mimo, że ponad 1/4 Polaków codziennie lub prawie codziennie korzysta z transportu publicznego, to większość woli jazdę samochodem. Jak wynika z badania „Transportowe zwyczaje Polaków” z 2019 r., ponad 91% respondentów zadeklarowało, że posiada lub planuje kupić auto. Według Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) w 2020 r. w naszym kraju zarejestrowanych było ponad 25 mln samochodów osobowych.

Z roku na rok przybywa nowych kierowców. Jak wynika z danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców w 2021 r. łącznie wydano 372 443 prawa jazdy, a obecnie aktywne uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych ma w Polsce ponad 22 mln obywateli.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami egzamin na prawo jazdy mogą zdawać osoby, które ukończą 18 lat. Młodzi dorośli mają zazwyczaj niewielkie doświadczenie w prowadzeniu samochodów. Niektórzy przejawiają skłonność do brawury i ryzyka. Według statystyk Komendy Głównej Policji (KGP) z 2021 r. tzw. młodzi kierowcy, w wieku 18 – 24 lata, to grupa charakteryzująca się najwyższym wskaźnikiem liczby wypadków na 10 tys. populacji. W 2021 r. byli sprawcami 3 653 wypadków (17,7% wypadków powstałych z winy kierujących), w których zginęły 382 osoby, a 4 630 zostało rannych. Najczęstszą przyczyną wypadków (38,2%), które spowodowali młodzi kierowcy było „niedostosowanie prędkości do warunków ruchu”. Poza nadmierną prędkością częstym powodem wypadków jest patrzenie w ekran telefonu podczas jazdy. 

Patrzysz na drogę czy w ekran smartfona?

Prowadzenie samochodu wiąże się z odpowiedzialnością. Kierowca odpowiada za bezpieczeństwo swoje, pasażerów oraz osób znajdujących się w najbliższym otoczeniu. Wszelkie czynniki rozpraszające uwagę osoby prowadzącej samochód, mogą przyczynić się do kolizji lub wypadku. Niestety niektórzy często podchodzą bez rozwagi do kierowania autem. Nie pamiętają o odpowiedzialności, która na nich spoczywa. Zachowują się na drodze ryzykownie, nie tylko jeżdżąc zbyt szybko, ale także niewłaściwie korzystając z telefonu podczas kierowania pojazdem. 

Jako osoby dorosłe mamy świadomość, że nie tylko młodzi kierowcy nie stosują się do przepisów ruchu drogowego. Według badań, przeprowadzonych przez IPSOS na zlecenie fundacji Vinci Autoroutes, w 2021 r. 30% polskich kierowców przyznało się do wysyłania SMS-ów lub e-maili podczas prowadzenia auta. Co czwarty kierowca (39% respondentów) rozmawiał przez telefon bez użycia zestawu głośnomówiącego. Bardzo niepokojącym zjawiskiem jest również oglądanie filmu na smartfonie lub tablecie podczas jazdy samochodem – aż 11% kierowców przyznało się do tej praktyki. 

Ponadto 86% respondentów odwracało wzrok na 2 sekundy podczas jazdy, a jednym z powodów było sprawdzenie telefonu. Jak bardzo może to być ryzykowne potwierdzają policyjne statystyki, z których wynika, że 11% zgłoszonych wypadków drogowych było spowodowanych przez korzystanie z telefonu komórkowego podczas prowadzenia pojazdu. 


Ponadto 86% respondentów odwracało wzrok na 2 sekundy podczas jazdy, a jednym z powodów było sprawdzenie telefonu. Jak bardzo może to być ryzykowne potwierdzają policyjne statystyki, z których wynika, że 11% zgłoszonych wypadków drogowych było spowodowanych przez korzystanie z telefonu komórkowego podczas prowadzenia pojazdu.

Czym skorupka za młodu nasiąknie

Według badań, przeprowadzonych przez Fundację Dbam o Mój Zasięg oraz Stowarzyszenie RowerOver w ramach projektu „Jestem offline na drodze”, 20% osób w wieku 12-18 lat nie widzi problemu w korzystaniu z urządzeń mobilnych w niedozwolony sposób w trakcie prowadzenia auta. Co piąta młoda osoba (19,4%) dopuszcza możliwość korzystania z telefonu bez użycia zestawu głośnomówiącego, gdy robi się to niezauważalnie. Natomiast zdaniem 7,5% badanych można korzystać ze smartfona w trakcie kierowania samochodem.

Autorzy projektu podkreślają, że młodzież na bardzo wczesnym etapie kształtuje w sobie tego rodzaju przekonania – jeszcze na długo przed przystąpieniem do egzaminu na prawo jazdy. Zwiększa to ryzyko nieprawidłowego korzystania z telefonu komórkowego i stwarzania zagrożenia na drodze z chwilą, gdy otrzymają prawo jazdy. Powinniśmy pamiętać, że dzieci i młodzież powielają znane im wzorce. Najczęściej biorą przykład z nas – dorosłych. Zastanówmy się, czy sami jesteśmy odpowiedzialni? Czy dajemy dobry przykład dziecku, gdy podróżuje z nami samochodem?   

 

Prawo ruchu drogowego a korzystanie z telefonu przez kierowców

Trzymanie kierownicy oburącz pozwala kierowcy kontrolować pojazd i nie stracić nad nim panowania nawet w nieoczekiwanych sytuacjach. Kierowanie jedną ręką ogranicza sprawne manewrowanie kierownicą i zwiększa ryzyko wypadku. Stąd w kodeksie ruchu drogowego znalazł się następujący zapis:

Art. 45 ust. 2 pkt 1 [Porządek i bezpieczeństwo ruchu na drogach]
Kierującemu pojazdem zabrania się: 1) korzystania podczas jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku.

Warto, abyśmy mieli świadomość, że przepis ten nie dotyczy tylko samochodów. Zgodnie z art. 2 pkt 31 przepisów ruchu drogowego, „pojazd” to środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane. Obejmuje on również:

  • motory,
  • rowery,
  • hulajnogi,
  • deskorolki,
  • pojazdy zaprzęgowe.

Dodatkowo poprzez korzystanie ze smartfona rozumie się:

  • trzymanie telefonu w ręce,
  • pisanie wiadomości tekstowych (SMS),
  • rozmawianie przez telefon bez użycia zestawu głośnomówiącego.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, kierowca nieprawidłowo korzystający z telefonu w trakcie prowadzenia pojazdu, może otrzymać mandat w wysokości 500 zł oraz 12 punktów karnych. W ciągu roku można zgromadzić maksymalnie 24 punkty karne, a przekroczenie tego limitu grozi utratą prawa jazdy.
 

Pamiętaj!

W trosce o bezpieczeństwo Twoje, pasażerów i innych osób na drodze, gdy prowadzisz samochód i chcesz porozmawiać przez telefon, korzystaj z zestawu głośnomówiącego bądź uchwytu na telefon. Nie czytaj i nie wysyłaj SMS-ów, ani nie oglądaj filmików w mediach społecznościowych w trakcie kierowania autem.
 

Pieszy wpatrzony w ekran smartfona

Poruszając kwestie bezpieczeństwa na drodze w kontekście korzystania z telefonów, nie sposób nie wspomnieć o pieszych. W konkretnych sytuacjach zakaz korzystania ze smartfonów obejmuje również osoby przechodzące przez drogę w miejscach dozwolonych. Dotyczy on głównie sytuacji, gdy  przechodzimy przez pasy dla pieszych lub torowisko. W takich momentach powinniśmy zachować szczególną czujność i obserwować sytuację na drodze. Niestety coraz częściej zamiast bezpiecznie przechodzić przez pasy drogowe, wbijamy wzrok w ekrany smartfonów, co jest równie niebezpieczne, jak niewłaściwe korzystanie z telefonu podczas kierowania pojazdem. Co ważne - pieszy też może otrzymać mandat w wysokości 300 zł. 

Art. 14 ust. 8 [Ruch pieszych oraz osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch]
Zabrania się:
[…]
8) korzystania z telefonu lub innego urządzenia elektronicznego podczas wchodzenia lub przechodzenia przez jezdnię lub torowisko, w tym również podczas wchodzenia lub przechodzenia przez przejście dla pieszych – w sposób, który prowadzi do ograniczenia możliwości obserwacji sytuacji na jezdni, torowisku lub przejściu dla pieszych.

Czy Twoje dziecko może dostać mandat? W przypadku osoby nieletniej - policjant nie może ukarać jej mandatem karnym, może natomiast udzielić upomnienia i przeprowadzić rozmowę profilaktyczno-ostrzegawczą, pouczając o zachowaniu zgodnym z prawem. Nie zmienia to faktu, że powinniśmy uświadamiać i rozmawiać z dziećmi na temat ich bezpieczeństwa na drodze, również przez pryzmat korzystania ze smartfonów. 

Bądź drogowskazem dla swojego dziecka

Nowe technologie są integralną częścią świata naszego i naszych dzieci, przenikają do każdej strefy życia. Bagatelizowanie niezgodnego z przepisami korzystania ze smartfona podczas prowadzenia auta jest coraz bardziej powszechne, wśród części kierowców, także wśród młodzieży, dla których telefon jest jak „przedłużenie” ręki. Jeżeli nie będziemy rozmawiać o tym zagrożeniu, problem będzie się nasilać. 

Zachęcamy do:  

  • edukowania dziecka od najmłodszych lat odnośnie zachowania bezpieczeństwa w ruchu drogowym;
  • rozmawiania i wyjaśniania zasad bezpiecznego prowadzenia samochodu, zanim nasze dziecko stanie się młodym dorosłym i przystąpi do egzaminu na prawo jazdy;
  • bycia przykładem dla dziecka w trakcie jazdy i korzystania z telefonu w sposób bezpieczny, na jaki zezwalają nam przepisy;
  • zapoznania dziecka z różnymi dostępnymi materiałami oraz kampaniami społecznymi w tym temacie.

Inspirujące kampanie społeczne

Zobrazowanie danej sytuacji, może pobudzić ludzką wyobraźnię. Dlatego powstały liczne kampanie społeczne, poruszające problem nieodpowiedzialnego korzystania z telefonu w trakcie prowadzenia samochodu i jego konsekwencje. Prezentacja tych materiałów może być pierwszym krokiem do świadomej edukacji dzieci i młodzieży, które za kilka lat mogą same usiąść za kółkiem.

Przykładowe kampanie:

  1. Policja: Nie [przy]dzwoń za kierownicą - https://www.youtube.com/watch?v=jV5nQDuUK2c
  2. Pieszy, kierowco „Czy to Cię tłumaczy?” - ulotki informacyjne - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad - Portal Gov.pl (www.gov.pl)
  3. Ruszyła kampania społeczna "Kierujesz życiem" - Ministerstwo Infrastruktury (www.gov.pl)
  4. Mazowiecka drogówka SMART-STOP

  
Niezależnie od tego, czy będziesz dzisiaj kierowcą, czy pieszym – pamiętaj: patrz na drogę, nie w ekran smarfona. Bądź przykładem dla swojego dziecka.
 
Bibliografia:

 

Agata Kuszner

Od 2017 r. pracuje w NASK w Zespole Edukacji Cyfrowej. Specjalizuje się w zagadnieniach nadużywania nowych technologii, FOMO oraz dobrostanu cyfrowego. W swojej pracy zdobyła również doświadczenie w organizacji wydarzeń poświęconych tematyce bezpieczeństwa dzieci w internecie oraz wspiera kampanie społeczne powstające w ramach projektu Polskiego Centrum Programu Safer Internet (PCPSI.) Od 2018 r. koordynuje organizacje konferencji pt. „Szanse, wyzwania, zagrożenia – wprowadzenie do problematyki bezpieczeństwa dzieci i młodzieży online”, a od 2021 r. prowadzi fanpage’a kampanii Offline Challenge. Jest absolwentką kierunku zarządzanie na Uniwersytecie Warszawskim.

 

wszystkie posty

Newsletter

Zapisz się do naszej listy subskrypcyjnej


do góry Menu Strony

Newsletter

Zapisz się do naszej listy subskrypcyjnej

DROGI UŻYTKOWNIKU,

Przechodząc do serwisu poprzez kliknięcie odnośnika „Zgadzam się” wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez nas Twoich danych osobowych.

POLITYKA COOKIES

Pliki cookies

Gdy korzystasz z naszych serwisów, gromadzimy informacje o Twojej wizycie i sposobie poruszania się w naszych serwisach. W tym celu stosujemy pliki cookies. Plik cookies zawiera dane informatyczne, które są umieszczone w Twoim urządzeniu końcowym - przeglądarce internetowej, z której korzystasz.

Pliki cookies używane w naszych serwisach wykorzystywane są między innymi do bieżącej optymalizacji serwisów oraz ułatwiania Twojego z nich korzystania. Niektóre funkcjonalności dostępne w naszych serwisach mogą nie działać, jeżeli nie wyrazisz zgody na instalowanie plików cookies.

Instalowanie plików cookies lub uzyskiwanie do nich dostępu nie powoduje zmian w Twoim urządzeniu ani w oprogramowaniu zainstalowanym na tym urządzeniu.

Stosujemy dwa rodzaje plików cookies: sesyjne i trwałe. Pliki sesyjne wygasają po zakończonej sesji, której czas trwania i dokładne parametry wygaśnięcia określa używana przez Ciebie przeglądarka internetowa oraz nasze systemy analityczne. Trwałe pliki cookies nie są kasowane w momencie zamknięcia okna przeglądarki, głównie po to, by informacje o dokonanych wyborach nie zostały utracone. Pliki cookies aktywne długookresowo wykorzystywane są, aby pomóc nam wspierać komfort korzystania z naszych serwisów, w zależności od tego czy dochodzi do nowych, czy do ponownych odwiedzin serwisu.


 

Do czego wykorzystujemy pliki cookies?

Pliki cookies wykorzystywane są w celach statystycznych oraz aby usprawnić działanie serwisów i zwiększyć komfort z nich korzystania, m.in:

  • pozwalają sprawdzić jak często odwiedzane są poszczególne strony serwisów - dane te wykorzystujemy do optymalizacji serwisów pod kątem odwiedzających;

  • umożliwiają rozpoznanie rodzaju Twojego urządzenia, dzięki czemu możemy lepiej dopasować sposób i format prezentowania treści oraz funkcjonalności serwisów;

  • poprawiają wydajność i efektywność serwisów dla korzystających.


 

W jaki sposób możesz nie wyrazić zgody na instalowanie plików cookies za pomocą ustawień przeglądarki?

Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były instalowane na Twoim urządzeniu, możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki w zakresie instalowania plików cookies. W każdej chwili możesz też usunąć z pamięci swojego urządzenia pliki cookies zapisane w trakcie przeglądania naszych serwisów. Pamiętaj jednak, że ograniczenia w stosowaniu plików cookies mogą utrudnić lub uniemożliwić korzystanie z tych serwisów.
 

Wykorzystywane narzędzia firm trzecich

Niektóre pliki cookies są tworzone przez podmiot, z usług których korzystamy, np.

  • Google Inc.
    W naszych serwisach wykorzystujemy narzędzie Google Analytics do analizy ruchu na stronie internetowej oraz aktywności dotyczących jej przeglądania. Wykorzystujemy je w szczególności do celów statystycznych, aby sprawdzić jak często odwiedzane są poszczególne serwisy. Dane te wykorzystujemy również do optymalizacji i rozwoju serwisów. Więcej informacji na temat narzędzia Google Analytics znajdziesz na stronie: https://policies.google.com/technologies/cookies

  • Facebook
    Więcej informacji o zasadach plików cookies możesz znaleźć na:
    https://pl-pl.facebook.com/policies/cookies/

  • Youtube
    Więcej informacji o zasadach plików cookies możesz znaleźć na:
    https://policies.google.com/privacy?hl=pl&gl=pl

Podstawowe cookies są niezbędne aby strona mogła działać prawidłowo. Cookies funkcjonalne wykorzystujemy do analizowania wizyt na stronie internetowej. Pomoże nam to zrozumieć, jak często odwiedzane są poszczególne serwisy oraz pozwoli optymalizować i rozwijać stronę.