Akademia NASK
a a a a
Serwisy społecznościowe
Serwisy społecznościowe

Blog

Szanowni Państwo
W imieniu Akademii NASK mamy ogromną przyjemność zaprosić Państwa do lektury nowego bloga poświęconego bezpieczeństwu w sieci.

 

Na blogu znajdziecie Państwo ciekawe artykuły, raporty z najnowszych badań, a także porady ekspertów w kwestiach związanych ze światem internetu, ale nie tylko. Pojawią się tu również wywiady z interesującymi ludźmi - specjalistami
i praktykami, którzy podzielą się z Państwem swoją wiedzą i doświadczeniami. Znajdzie się też miejsce na recenzje ciekawych publikacji, informacje o ważnych wydarzeniach. Będziemy trzymać rękę na pulsie - warto zaglądać do rubryki Aktualności.

Mamy nadzieję, że wiedza i nasze porady okażą się pomocne w Państwa rozwoju zawodowym i osobistym oraz będą dla Państwa inspiracją do własnych poszukiwań i refleksji.

Serdecznie zapraszamy!



Nastolatki w sieci. Cz. II

Media społecznościowe mają ogromny wpływ na prawie każdy aspekt życia młodych użytkowników internetu, a relacje społeczne utrzymywane za ich pośrednictwem są niezwykle ważne dla współczesnych nastolatków.
+

Prawie wszyscy uczniowie uczestniczący w badaniu NASK „Nastolatki 3.0” deklarują posiadanie profili w serwisach społecznościowych (94,6%). Spośród nich najpopularniejsze wśród młodzieży są: Facebook (59%), Snapchat (37,5%)
i Instagram (27,1%). Lubiany przez dorosłych Twitter cieszy się u młodego pokolenia znacznie mniejszą popularnością (9,1%).

Portale społecznościowe służą nastolatkom przede wszystkim do autoprezentacji, komunikowania się i poznawania innych osób oraz do dzielenia się różnymi materiałami (własnymi i zapożyczonymi).

Na swoich profilach nastolatki najczęściej publikują:
• własne zdjęcia i filmy - niemal 80%
• informacje i aktualne komentarze - 54,7%
• linki do filmów i zdjęć pochodzących z innych serwisów internetowych - 53%
• memy - 53,6%
• zdjęcia innych osób - 43,5%
• linki do artykułów z innych serwisów - 35,6%

Prywatność w sieci
Badania wskazują, iż młodzi użytkownicy mediów społecznościowych udostępniają na swoich profilach coraz więcej informacji. Obok podstawowych danych takich, jak imię i nazwisko, nastolatki ujawniają nazwę szkoły, miejsce zamieszkania, adres e-mail, a nawet numer telefonu. Udostępniają prywatne zdjęcia i filmy.

Mimo, iż coraz większa grupa młodzieży ma świadomość konsekwencji, jakie niesie za sobą udostępniane w internecie prywatnych informacji i treści, to nadal 1/3 młodych internautów nie chroni swoich danych. Co piąty z nich nie widzi potrzeby ograniczania dostępności do publikowanych zdjęć i innych treści w portalach społecznościowych.
W największym stopniu dotyczy to najmłodszych użytkowników sieci.

Starsi częściej niż młodsi uczniowie stosują zabezpieczenia przed dostępem osób niepożądanych do ich profili społecznościowych. 57,6% nastolatków deklaruje, iż ogranicza dostęp do swoich danych, ponieważ chce chronić swoją prywatność w sieci. Większość młodzieży wie, jak zabezpieczać swoje konta. Tylko 2% młodzieży wskazuje, iż nie ma odpowiedniej wiedzy i umiejętności w zakresie ustawień prywatności w serwisach internetowych.

Zagrożenia w sieci
Globalna sieć stwarza wiele nowych możliwości, szans i korzyści, jednak jej niewłaściwe i nieodpowiednie wykorzystanie może nieść ze sobą szereg zagrożeń. Katalog ryzykownych zachowań podejmowanych przez młodzież w internecie jest bogaty. Zalicza się do niego takie zachowania jak: wysyłanie drogą cyfrową intymnych zdjęć (seksting), poszukiwanie informacji na temat narkotyków i innych substancji psychoaktywnych lub aktywności szkodliwych dla zdrowia, hazard online, podejmowanie niebezpiecznych kontaktów, nadużywanie internetu, wysyłanie własnych danych personalnych osobom, których nie spotkało się twarzą w twarz, wysłanie fotografii siebie (filmu wideo) osobom, których nie spotkało się twarzą w twarz, udawanie kogoś innego w Internecie niż się jest w rzeczywistości, angażowanie się w społeczności propagujące niebezpieczny styl życia, co prowadzi do zaburzeń psychicznych, np. anoreksji, bulimii, itp.

Autorzy badań „Nastolatki 3.0” dokonali szczegółowej analizy dwóch wybranych zachowań ryzykownych związanych
z aktywnością w internecie, a mianowicie spotykania się z osobami poznanymi w internecie oraz zjawiska sekstingu.

Nastolatki chętnie spotykają się z nieznajomymi z internetu. Prawie co czwarty badany uczeń deklarował, iż zdarzyło mu się spotkać z osobą dorosłą, którą poznał w Internecie (23,1%) i jest to wynik znacząco wyższy niż w roku 2014 (10,6%). Co ciekawe, częściej czynią to chłopcy (27,1%) niż dziewczęta (19,2%).

Warto zauważyć, iż mówimy tu o sytuacji najbardziej obarczonej ryzykiem czyli spotkaniu z osobą dorosłą, a nie
z rówieśnikiem. Fakt, że tak duża grupa nastolatków decyduje się na spotkania w świecie realnym z nieznajomym dorosłym, powinien budzić niepokój rodziców i opiekunów. Tym bardziej, iż prawie 1/3 uczniów nie informuje o tym nikogo (28,9%). Rodzica lub opiekuna informuje zaledwie 38,6% nastolatków, kolegę lub koleżankę - 27,4%, inną osobę dorosłą - 5,1%.

Podobnie w przypadku sekstingu: w badaniu z 2014 roku 4,4% nastolatków przyznało się do wysłania przynajmniej raz
w życiu swojego intymnego zdjęcia osobie znanej tylko z Internetu, a obecnie robi to co dziesiąty ankietowany (9,2%).
Z uwagi na wysoką drażliwość pytania można się spodziewać, że wielu młodych ludzi nie przyznało się do tego rodzaju zachowania i odsetek takich nastolatków jest w rzeczywistości jeszcze większy.

Cyberprzemoc
Agresja w internecie jest już niemal zjawiskiem powszechnym. Ponad połowa młodych użytkowników sieci przyznaje,
iż była świadkiem różnych form agresji w mediach społecznościowych. Stosunkowo częściej przemoc obserwują dziewczęta niż chłopcy oraz starsi uczniowie (szkoły ponadgimnazjalne), co koreluje z większą aktywnością internetową w populacji młodzieży ponadgimnazjalnej.

Najczęściej agresja w sieci przybiera formę wyzywania (59,7%), poniżania i ośmieszania (58,1%), podszywania się (40,5%), straszenia (34,2%), rozpowszechniania kompromitujących treści (33,3%) oraz szantażowania (24,4%).

Nastolatki są nie tylko świadkami agresji elektronicznej. Co trzeci z nich osobiście doświadczył przemocy w internecie: był wyzywany (32,2%), poniżony lub ośmieszony (19,4%), straszony (13,6%), szantażowany (11,1%). Prawie 13% uczniów zgłaszało kradzież tożsamości (ktoś podszywał się pod nich).

Ofiary agresji internetowej jako podstawę przemocy wskazują przede wszystkim: wygląd (13,5%), ubiór (8,0%), poglądy (14,9%), upodobania (11,6%), oraz narodowość (8,1%). Rzadziej wymieniane były: zła sytuacja finansowa (3,8%), płeć (4,2%), kolor skóry (4,3%), preferencje seksualne (4,6%), religia (4,5%).


Nastolatki niechętnie mówią o doświadczaniu przemocy w sieci. Trend ten utrzymuje się niezmiennie od lat. Tylko co piąty uczeń informuje o takim zdarzeniu rodzica, opiekuna (19,4%) lub administratora sieci (20,8%), co szósty prosi o pomoc kolegów (17,9%). Najczęściej jednak nastolatki nie wspominają nikomu o takim zdarzeniu (39,0%).


Przemoc, której nastolatki doświadczają w internecie, jest w dużej mierze przedłużeniem konfliktów przeniesionych ze środowiska rówieśniczego, które mają miejsce w szkole lub klasie. Jednak w odróżnieniu od tradycyjnej przemocy rówieśniczej, cyberprzemoc może mieć poważniejsze konsekwencje dla ofiary z uwagi na znacznie bardziej ograniczoną możliwość obrony. Cyberprzemoc charakteryzuje wysoki poziom anonimowości sprawcy, stałe narażenie ofiar na atak,
a także niski poziom kontroli tego rodzaju agresywnych zachowań przez dorosłych. W przeciwieństwie do przemocy w świecie realnym, akty cyberprzemocy mogą być rejestrowane, utrwalane i dystrybuowane do szerokiej publiczności, przez co skutki takiej agresji są mocniej i dłużej odczuwane przez ofiary przemocy.

Anna Borkowska na podstawie badania: Nastolatki 3.0 (dostępne pod adresem https://akademia.nask.pl/baza-wiedzy/publikacje.html)

 

Nastolatki w sieci. cz. I

Większość nastolatków codziennie korzysta z internetu, a około 30% z nich pozostaje online cały czas i to niezależnie od zmian miejsca pobytu według najnowszych danych z raportu “Nastolatki 3.0”. Ogólnopolskie badania młodzieży zostały zrealizowane przez NASK we współpracy z Fundacją Pedagogium i Ośrodkiem Sondaży Społecznych Opinia w 2016 roku.
+

Stale online
Nastolatki wykazują się szczególnie intensywną aktywnością w cyberprzestrzeni. Obecność w sieci stała się dla nich niemalże normą społeczną, a dzięki technologii mobilnej, internet towarzyszy im praktycznie w ciągu całego dnia. Zdecydowana większość badanej młodzieży (93,4%) deklaruje, że korzysta z internetu wiele razy dziennie, z czego ponad 30% jest stale online. Tylko 0,7% młodych ludzi nie korzysta z internetu w ogóle.

Nastolatki najczęściej korzystają z internetu w domu i szkole, u znajomych, a także w miejscach publicznych, gdzie jest dostępna sieć WiFi.
Przeciętny nastolatek spędza w sieci ponad trzy godziny dziennie korzystając tylko ze smartfona (31,3% badanych deklaruje, że jest to nawet ponad 5 godzin dziennie). Jeśli zsumujemy długość korzystania z internetu z wykorzystaniem innych narzędzi takich, jak komputer stacjonarny, laptop, tablet czy konsola do gier, czas ten niepokojąco się wydłuża. Warto wspomnieć, że czas spędzany w sieci rośnie wraz z wiekiem - starsze nastolatki spędzają w niej więcej czasu niż gimnazjaliści.

Pokolenie smartfona
Mobilność urządzenia jest dla nastolatków priorytetowa. Możliwości telefonów komórkowych, ich wysoka wydajność oraz wygoda w użytkowaniu niezależnie od miejsca pobytu sprawiają, że w pokoleniu najmłodszych użytkowników internetu, prawie wyparły one komputery stacjonarne. Rozwój przenośnych urządzeń pozwolił nastolatkom na nieograniczony czasem i miejscem dostęp do internetu. Nie zaskakują więc wyniki badania, które pokazują, iż obecnie najbardziej popularnym narzędziem wśród nastolatków do łączenia się z siecią jest telefon komórkowy i smartfon. Przeciętny nastolatek korzysta z niego ponad trzy godziny dziennie. W populacji adolescentów rośnie też popularność innych urządzeń przenośnych - tabletów i laptopów. 52,8% badanych nie korzysta w ogóle z komputerów stacjonarnych.

Dziewczęta korzystają inaczej
Trend ten szczególnie wyraźnie widać u dziewcząt. Dziewczęta znacznie intensywniej i częściej niż chłopcy korzystają
z internetu zarówno w domu, w drodze z domu do szkoły, u znajomych, jak i w miejscach publicznych, gdzie jest dostępna sieć WiFi. Chłopcy częściej i dłużej korzystają z komputera i konsoli do gier, podczas, gdy ich koleżanki chętniej sięgają po telefon komórkowy (smartfon), laptop i tablet.

Średni czas połączeń z internetem za pomocą smartfonu w przypadku dziewcząt wynosi 211,5 min. dziennie, u chłopców - 165,2 min. Czas przebywania w sieci przy wykorzystaniu komputera stacjonarnego w grupie chłopców to 97,3 min. dziennie, w porównaniu z grupą dziewcząt, które z komputera korzystają zaledwie 28,5 min.

Różnice pomiędzy grupami odpowiadają odmiennym stylom korzystania z internetu przez dziewczynki i chłopców. Dziewczęta stosunkowo częściej niż chłopcy wykorzystują internet do towarzyskich relacji (korzystają z serwisów społecznościowych, kontaktują się ze znajomymi) i przeglądania stron www, a więc aktywności, do których wygodniejszy jest smartfon, natomiast chłopcy relatywnie częściej grają w gry online do obsługi, których lepiej przystosowany jest komputer stacjonarny.


Samotni w wirtualnym świecie
Nastolatki w świecie wirtualnym zostały pozostawione samym sobie. Poruszają się w nim pozbawieni nadzoru rodziców, opiekunów, nauczycieli. Sami muszą zdobywać kompetencje pozwalające im na sprawną obsługę komputera i poruszanie się w sieci, samodzielnie muszą też zmagać się z zagrożeniami.

Badania „Nastolatki 3.0” pokazują jasno, iż edukacja z zakresu kompetencji cyfrowych, to w większości przypadków badanej młodzieży samoedukacja (68,6%). Tylko co czwarty ankietowany deklarował, iż otrzymał jakąś pomoc, jednak nie ze strony dorosłych, ale rówieśników - najczęściej starszego rodzeństwa. Zaledwie 21,7% uczniom w poznawaniu internetu towarzyszyli rodzice. Jeszcze mniejszy procent badanych wskazywał na szkołę jako miejsce zdobywania kompetencji cyfrowych - 9,7%.

Biorąc pod uwagę wiek, w którym dzieci rozpoczynają korzystanie z internetu, dane te są niepokojące. Czas inicjacji internetowej w Polsce przypada średnio na 9 rok życia, a wiele badań wskazuje, iż znaczna grupa dzieci rozpoczyna przygodę z internetem jeszcze wcześniej. Z perspektywy szkodliwości wielu treści internetowych, pozostawienie małego dziecka bez opieki i kontroli osoby dorosłej, pozwalanie mu na wkraczanie w świat internetu bez pomocy rodziców czy nauczycieli, to niewątpliwie znaczący czynnik ryzyka dla jego rozwoju psychospołecznego. Wpływ nowoczesnych technologii komunikacyjnych na rozwój dziecka wciąż nie jest dobrze znany. Szereg badań wskazuje jednak, że im wcześniej dzieci rozpoczynają przygodę ze światem wirtualnym, tym silniejsze jest oddziaływanie internetu oraz prawdopodobieństwo narażenia ich na zagrożenia płynące z sieci, jak również ryzyko wystąpienia uzależnienia od internetu.

Bierni konsumenci internetu
Internet jest dla młodzieży przede wszystkim środkiem do komunikacji ze znajomymi ze szkoły (90,6%) i spoza niej (85,4%). Najczęstsze usługi, z których codziennie korzystają młodzi ludzie, to serwisy społecznościowe (78,1%)
i komunikatory (68,7%). Większość młodzieży korzysta też z różnorodnych rozrywek dostępnych w internecie, zwłaszcza muzyki i filmów (68,2%).

Badania wskazują jednocześnie, że nastolatki raczej biernie konsumują treści zastane w internecie, niż aktywnie je tworzą. Tylko 4,7% młodych ludzi prowadzi własnego bloga lub stronę internetową, muzykę lub filmy tworzy około 5%, zaś 7,8% edytuje grafikę i przetwarza zdjęcia.

Nastolatki wykorzystują także internet jako narzędzie edukacyjne. Codziennie używa go do poszerzania wiedzy w ramach swoich zainteresowań 41,8% badanych, odrabiania lekcji - 36,9%, poszukiwania bieżących informacji - 34,0%, poszerzania wiedzy potrzebnej do szkoły - 24,2%. I tu także młodzież prezentuje raczej bierną postawę, korzystając z gotowych treści, które znajdują się na portalach i stronach internetowych. Jedynie od 5 do 6% uczniów korzysta z możliwości uczenia się przez Internet czy wzięcia udziału w kursach e-learningowych.

Coraz bardziej popularne wśród nastolatków stają się e-zakupy. W omawianym badaniu tylko w 14% uczniów podało, iż nie korzysta z takiej formy aktywności w sieci.

Różnice pomiędzy dziewczętami a chłopcami pod tym względem odnotowano tylko w nielicznych kategoriach. Dziewczęta stosunkowo częściej niż chłopcy za pomocą internetu poszerzają wiedzę w ramach swoich zainteresowań i hobby, czytają blogi, przygotowują się do sprawdzianów, korzystają z serwisów społecznościowych, kontaktują się ze znajomymi. Natomiast chłopcy częściej grają w gry on-line, biorą udziału w dyskusjach na forach, korzystają z poczty oraz tworzą muzykę.

Wykorzystanie internetu w edukacji szkolnej
Internet jest narzędziem pomocnym w nauce. 79,7 % nastolatków stale wykorzystuje sieć do odrabiania lekcji, 64,8% do poszerzania wiedzy szkolnej, a 45,7% do przygotowywania się do sprawdzianów. Młodzież jednak nie zawsze wie, gdzie szukać rzetelnej wiedzy i wartościowych materiałów. Ponad 20% uczniów w ogóle nie zwraca uwagi na źródło, z którego czerpie informacje i nie sprawdza ich wiarygodności.

Wikipedia, Google, YouTube, Ściąga.pl czy Bryk.pl to najczęściej wymieniane przez nastolatki źródła wiedzy, które służą do nauki.

W szkole internet najczęściej wykorzystywany jest na lekcjach informatyki. Jeśli chodzi o inne zajęcia, nauczyciele odwołują się do internetu najczęściej w trakcie realizacji przedmiotów humanistycznych takich, jak język polski, język obcy, historia. Uczniowie wskazują, iż wykorzystanie nowych technologii przez nauczycieli w trakcie zajęć lekcyjnych jest mało aktywizujące. Nauczyciele zazwyczaj prezentują filmy (84,7%) i pokazują prezentacje (81,2%).

Nauczyciele nie dostrzegają też potencjału internetu w zakresie komunikacji z uczniami. Badani uczniowie wskazują, że szkoły nie wykorzystują zjawiska powszechności wśród nastolatków internetu, jako narzędzia porozumiewania się. Komunikacja online z nauczycielami właściwie nie istnieje. Ponad 70% gimnazjalistów i prawie 50% uczniów szkół ponadgimnazjalnych podaje, iż nigdy nie kontaktuje się w ten sposób ze swoimi nauczycielami.

Anna Borkowska na podstawie badania: Nastolatki 3.0 (dostępne pod adresem https://akademia.nask.pl/baza-wiedzy/publikacje.html)

 

Jak radzić sobie z mediami społecznościowymi w szkole?

Nauczyciele mogą - jeśli tylko zechcą - wykorzystywać z powodzeniem serwisy społecznościowych w szkole z korzyścią dla uczniów. Od razu pojawia się pytanie: czy jako nauczyciel powinienem używać prywatnego czy służbowego konta na Facebooku lub Twitterze do komunikacji z uczniami?
+

„Możesz wybrać każdą z tych opcji. Pamiętaj jednak, że używając prywatnego konta, zgadzasz się, aby uczniowie i ich rodzice mieli dostęp do wszystkich twoich prywatnych postów, zdjęć, wiadomości. Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest założenie służbowego konta/profilu. Pozwoli ci to skoncentrować się tylko na sprawach związanych ze szkołą. Dzięki temu możesz przesyłać uczniom ważne informacje, linki do materiałów edukacyjnych, zamieszczać klasowe zdjęcia, tematy prac domowych czy klasowych projektów bez obawy o swoja prywatność” - piszą Anna Borkowska i Marta Witkowska w poradniku dla nauczycieli „Media społecznościowe w szkole”.

www. Akademia.nask.pl/publikacje

Podstrony: « 1 2 3

Newsletter

Zapisz się do naszej listy subskrypcyjnej



do góry Menu Strony

Newsletter

Zapisz się do naszej listy subskrypcyjnej

DROGI UŻYTKOWNIKU,

Przechodząc do serwisu poprzez kliknięcie odnośnika „Zgadzam się” wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez nas Twoich danych osobowych.

POLITYKA COOKIES

Pliki cookies

Gdy korzystasz z naszych serwisów, gromadzimy informacje o Twojej wizycie i sposobie poruszania się w naszych serwisach. W tym celu stosujemy pliki cookies. Plik cookies zawiera dane informatyczne, które są umieszczone w Twoim urządzeniu końcowym - przeglądarce internetowej, z której korzystasz.

Pliki cookies używane w naszych serwisach wykorzystywane są między innymi do bieżącej optymalizacji serwisów oraz ułatwiania Twojego z nich korzystania. Niektóre funkcjonalności dostępne w naszych serwisach mogą nie działać, jeżeli nie wyrazisz zgody na instalowanie plików cookies.

Instalowanie plików cookies lub uzyskiwanie do nich dostępu nie powoduje zmian w Twoim urządzeniu ani w oprogramowaniu zainstalowanym na tym urządzeniu.

Stosujemy dwa rodzaje plików cookies: sesyjne i trwałe. Pliki sesyjne wygasają po zakończonej sesji, której czas trwania i dokładne parametry wygaśnięcia określa używana przez Ciebie przeglądarka internetowa oraz nasze systemy analityczne. Trwałe pliki cookies nie są kasowane w momencie zamknięcia okna przeglądarki, głównie po to, by informacje o dokonanych wyborach nie zostały utracone. Pliki cookies aktywne długookresowo wykorzystywane są, aby pomóc nam wspierać komfort korzystania z naszych serwisów, w zależności od tego czy dochodzi do nowych, czy do ponownych odwiedzin serwisu.


 

Do czego wykorzystujemy pliki cookies?

Pliki cookies wykorzystywane są w celach statystycznych oraz aby usprawnić działanie serwisów i zwiększyć komfort z nich korzystania, m.in:

  • pozwalają sprawdzić jak często odwiedzane są poszczególne strony serwisów - dane te wykorzystujemy do optymalizacji serwisów pod kątem odwiedzających;

  • umożliwiają rozpoznanie rodzaju Twojego urządzenia, dzięki czemu możemy lepiej dopasować sposób i format prezentowania treści oraz funkcjonalności serwisów;

  • poprawiają wydajność i efektywność serwisów dla korzystających.


 

W jaki sposób możesz nie wyrazić zgody na instalowanie plików cookies za pomocą ustawień przeglądarki?

Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były instalowane na Twoim urządzeniu, możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki w zakresie instalowania plików cookies. W każdej chwili możesz też usunąć z pamięci swojego urządzenia pliki cookies zapisane w trakcie przeglądania naszych serwisów. Pamiętaj jednak, że ograniczenia w stosowaniu plików cookies mogą utrudnić lub uniemożliwić korzystanie z tych serwisów.
 

Wykorzystywane narzędzia firm trzecich

Niektóre pliki cookies są tworzone przez podmiot, z usług których korzystamy, np.

  • Google Inc.
    W naszych serwisach wykorzystujemy narzędzie Google Analytics do analizy ruchu na stronie internetowej oraz aktywności dotyczących jej przeglądania. Wykorzystujemy je w szczególności do celów statystycznych, aby sprawdzić jak często odwiedzane są poszczególne serwisy. Dane te wykorzystujemy również do optymalizacji i rozwoju serwisów. Więcej informacji na temat narzędzia Google Analytics znajdziesz na stronie: https://policies.google.com/technologies/cookies

  • Facebook
    Więcej informacji o zasadach plików cookies możesz znaleźć na:
    https://pl-pl.facebook.com/policies/cookies/

  • Youtube
    Więcej informacji o zasadach plików cookies możesz znaleźć na:
    https://policies.google.com/privacy?hl=pl&gl=pl


Podstawowe cookies są niezbędne aby strona mogła działać prawidłowo. Cookies funkcjonalne wykorzystujemy do analizowania wizyt na stronie internetowej. Pomoże nam to zrozumieć, jak często odwiedzane są poszczególne serwisy oraz pozwoli optymalizować i rozwijać stronę.